Diaconaal Steunpunt - van en voor diakenen

Het motto van een goede samenwerking is: 

Je eigen profiel maakt je stabiel!

Hiernaast staat in een schema kort weergegeven waar de focus van zowel de ouderling als diaken ligt (Klik op het plaatje voor een vergrote versie).

Beide ambten hebben een duidelijke focus.
Diaken en ouderling werken beide in dezelfde gemeente. Beide willen de gemeente opbouwen, vanuit hun eigen focus. Dat ze daarbij samenwerken spreekt voor zich.

Zorg dus dat je goed weet wat je focus als diaken is. Vervolgens kun je elkaar optimaal aanvullen en versterken.
 

Taken volgens het formulier

Gezamelijk  huisbezoek Op de achtergrond hiervan spelen verschillende zaken. In veel gemeenten lukt het bijna niet meer om de vacatures voor ouderling te vervullen. Daardoor wordt er gekeken naar oplossin-gen en zo’n oplossing is om de diaken mee te nemen op huisbezoek. Daar komt bij dat in sommige gemeenten het diaconale huisbezoek niet goed van de grond is gekomen. Wat vaak gebeurt is dat de diaken gaat ‘meeliften’ met de ouderling (hij laat de ouderling wel praten…). De diaken verdwijnt (om zo te zeggen) achter de brede rug van de ouderling. Het gevolg zal zijn dat voor het besef van de gemeente niet echt duidelijk is wat het eigen taakprofiel van ouderlingen en diakenen is. De diaken raakt zijn identiteit kwijt en de ouderling raakt overbelast. En de gemeente houdt de armen over elkaar. Kortom, ken als diaken je profiel, en sta daar ook voor, want je eigen profiel maakt stabiel! Wees alert! Wees alert op je eigen plaats te midden van andere ambtsdragers. Je bent geen hulpouderling. Hou je eigen ambtsprofiel in het oog. Besteedt aandacht aan de talstelling voor nieuwe ambtsdragers. Zorg dat het werk goed wordt overgedragen aan nieuwe diakenen. Geef een goede invulling aan het agendapunt ‘Diaconale zaken’ op de kerkenraadsbijeenkomst. Neem zelf het initiatief tot regelmatig contact met je collega-ouderling. Informeer hem voortdurend. Communiceer naar de kerkenraad.

Ouderling	Diaken
Herder van de Gemeente	Componist van de gemeente
regeren	gemeenschap zichtbaar maken
leiding geven	liefde van Christus zichtbaar maken
herderlijk verzorgen	dienen
toezien op gemeenteleden	gastvrijheid stimuleren
belijdenis handhaven	offervaardigheid stimuleren
toezien op christelijke wandel	barmhartigheid bevorderen
onderwijzen	gemeente opwekken tot dienstbetoon
vermanen	troosten en bemoedigen bij ziekte, eenzaamheid of armoede
vertroosten	uitdelen
tucht oefenen	gaven inzamelen en beheren
terecht wijzen	met Woord en Daad de gemeenschap in de gemeente bevorderen en zichtbaar maken
sacramenten heilig (zuiver) houden	groei in liefde tot elkaar en tot alle mensen

Uitgangspunten en aandachtspunten
voor diakenen met het oog op hun samenwerking met ouderlingen

Uitgangspunten

1. Samenwerken met ouderlingen is goed en nuttig, omdat ouderlingen en diakenen met dezelfde gemeenteleden te maken hebben. Maar samenwerken is iets anders dan alles samen doen en dan (bijna) altijd samen met een ouderling op bezoek gaan.
2. Samenwerking tussen ouderlingen en diakenen wordt gedragen door liefde voor Christus en zijn gemeente en door een collegiale en dienstbare houding.
3. Je eigen profiel maakt je stabiel in de samenwerking met ouderlingen. Als diaken ben je primair gericht op het functioneren van de gemeente als christelijke gemeenschap waar mensen naar elkaar omzien en elkaar helpen en waar gelet wordt op de noden in de samenleving. Daarbij is het diaconaal huisbezoek een belangrijk middel om duidelijk te maken dat het diaconaat een eigen kernactiviteit van de gemeente is (naast o.a. het pastoraat).

Aandachtspunten

1. De plus- en minpunten van de samenwerking met de ouderlingen moeten een regelmatig terugkerend agendapunt van de diaconievergaderingen zijn. Zonodig kunnen door de diakenen verbeterpunten voor de samenwerking aangedragen worden die met de kerkenraad besproken worden.
2. Er worden op kerkenraadsniveau (‘breed’) duidelijke afspraken gemaakt over de samenwerking tussen ouderlingen en diakenen op concrete punten (zoals diaconaal huisbezoek in relatie tot pastoraal huisbezoek, ziekenbezoek, zorg en hulp bij psychische problemen). Het is zinvol om minstens één keer per seizoen een kerkenraadsgesprek te organiseren over het eigen profiel van ouderling en diaken aan de hand van een praktijksituatie. Bij die gelegenheid kunnen de samenwerkingsafspraken zonodig aangevuld en verbeterd worden.
3. Voor het werk in de wijk is structureel overleg met ouderlingen cruciaal voor een efficiënte samenwerking. Dit overleg gaat over de optimalisering van pastorale zorg en van diaconale hulp voor gemeenteleden en over de afstemming van werkzaamheden (wie doet wat en wanneer?). Er moeten duidelijke afspraken gemaakt worden inzake informatie-uitwisseling tussen ouderling(en) en diakenen (betreffende financiële hulp aan gemeenteleden, tuchtmaatregelen, kerkenraadsbeleid met het oog op bepaalde gemeenteleden enz.).
4. Dit wijkoverleg vraagt om goede voorbereiding en organisatie en zou minimaal twee keer per jaar moeten gebeuren. Het kan goed zijn om een deel van een kerkenraadsvergadering (‘breed’) aan dit overleg te besteden.
5. Met je collega-ouderling(en) wordt afgesproken dat jullie elkaar mogen oproepen om bepaalde gemeenteleden te bezoeken.
6. Het is zinvol om met je collega-ouderling(en) af te spreken dat de positieve en negatieve aspecten van de onderlinge samenwerking open en eerlijk uitgesproken worden en dat hij en jij daarop aanspreekbaar zijn.a

Niveau's in samenwerking

In de samenwerking moeten we eigenlijk een paar niveau’s onderscheiden:

• verantwoordelijkheid: het gezamenlijk belang
• beleidsmatig: overleggen, afstemmen en verdelen op basis van eigen profiel
• informatief: elkaar op de hoogte houden, zowel over situatie als over aanpak
• praktisch: samen dingen doen en samen op pad gaan

De eerste twee zijn altijd aan de orde. Het is goed om daar eenmaal per seizoen een bespreking op de kerkenraad aan te wijden: hoe zien we elkaars profiel en welke afspraken maken we over diverse situaties. Bijvoorbeeld wat het bezoekwerk betreft.

De derde vloeit daar niet meteen uit voort. Als een ouderling te maken heeft met een jongere die zegt God kwijt te raken, dan lijkt het mij wel zinvol als de diaken dat weet. Maar een diaken hoeft daar verder geen details over te horen. Datzelfde geldt eigenlijk ook voor een diaken. Als hij ergens bezig is met schuldsanering e.d. is dat voor de ouderling wel belangrijk om te weten, maar kan een ouderling dat beter loslaten.
Maar er zijn natuurlijk ook legio voorbeelden te bedenken, waarbij ouderling en diaken allebei betrokken zijn. Een ernstig ongeval roept niet alleen praktische, maar ook geestelijke vragen op. Dan is afstemmen heel erg belangrijk.

Werkafspraken tussen ambtsdragers
Waar in gemeenten wordt samengewerkt of samen gedaan tussen ouderling en diaken is het belangrijk om goede werkafspraken te maken. De ouderling en de diaken zullen op de hoogte moeten zijn van elkaars doelen en kerntaken en die doelen wederzijds respecteren en bevorderen.
Daarna zullen ze concrete werkafspraken maken over samenwerking, informatie uitwisseling en optreden naar gemeenteleden.
Maak het bespreekbaar als het werk je boven het hoofd groeit. Blijf er niet mee rondlopen als je vindt dat je collega-ouderling je te weinig informeert of geen interesse toont in het diakenwerk.






De samenwerking tussen diaken en ouderling was het onderwerp van de CDC 2003.

Het Diaconaal Steunpunt heeft een brochure uitgegeven over de samenwerking tussen diakenen en ouderlingen. Deze brochure is verouderd en zal worden geupdate. Zodra de brochure is geupdate zal deze hier als download te vinden zijn.

---