AOW in veel situaties ontoereikend
Download(s): AOW in veel situaties ontoereikend
De AOW gaat voor ruim 50% op aan vaste lasten als huur, energie en verzekeringen. De hele AOW-uitkering is voor een ongehuwde (dus ook weduwen) €938,55 en voor gehuwden samen €1282,84, los van 8% vakantie-uitkering. Het is goed voor te stellen dat het van de overige €469,- moeilijk rondkomen is. Denk aan eten, kleding, presentjes, reiskosten, kerkelijke bijdragen e.d. Iedere oma wil de kleinkinderen toch ook af en toe verwennen?!
Tegemoetkomingen
Het is goed om te weten dat er naast de kale AOW-inkomsten nog veel andere regelingen zijn die de financiële druk iets verlichten. Denk aan huurtoeslag, zorgtoeslag, bijzondere bijstand, kwijtscheldingen, 65+-regelingen of bijzondere regelingen in de burgerlijke gemeente. De oudere zou zich op dit punt ook goed moeten laten voorlichten. Doorgaans zal de 65+er geen arbeid verrichten, maar enige inspanning is wel nodig om de uitkering door genoemde regelingen aan te vullen. Goede verwijzing en ondersteuning door de diaconie naar deskundigen in de gemeente of loketten en organisaties kan veel ellende voorkomen. Ook wanneer genoemde regelingen goed worden benut kan er sprake blijven van financiële nood. Veel kosten zijn afhankelijk van de persoonlijke situatie en vaardigheden en omgevingsfactoren. Bij NIBUD is veel informatie te vinden over dit onderwerp, zo is er een website met informatie speciaal voor ouderen: www.nibud.nl/opleeftijd .
Financiële nood leidt tot andere noden
Van financiële nood is het in de praktijk vaak een kleine stap naar andere noden. Wanneer iemand door je financiën ernstig wordt beperkt in het leven kan een isolement zomaar ontstaan. Weinig contacten, minder abonnementen, meer piekeren, lagere zelfwaardering door het niet mee kunnen doen aan de gangbare norm in ‘de samenleving’ e.d. Hoewel ook persoonlijke omstandigheden en vaardigheden hierin een rol spelen, is zo iemand ook erg afhankelijk van omgevingsfactoren. Zijn er mensen die oog en tijd hebben voor deze groep. Staat de omgeving open voor de mening en kennis van ouderen. Zijn er gelegenheden om elkaar laagdrempelig (ook financieel) te treffen, de zogenaamde hangplekken voor ouderen?
(Financiële) nood vraagt om solidariteit
Diaconie mag alert zijn op de (financiële) situatie van ouderen in de gemeente. In situaties waarin het inkomen ontoereikend is om in de vreugde van Gods koninkrijk deel te nemen (aan het gemeenteleven mee te doen) kan de diaconie overwegen het inkomen (incidenteel) aan te vullen. Op dit punt mag de solidariteit in de gemeente zichtbaar worden. “Díe veel heeft, heeft niet teveel, die weinig heeft, komt niet tekort.” Het zou een schande zijn wanneer we de ‘armeren’ zouden uitsluiten, omdat hun bestedingsniveau niet aansluit bij de gangbare uitgaven van andere gemeenteleden. Denk hierbij eens aan verjaardagen, vakanties, (culturele/kerkelijke) uitjes, kleding e.d. U vraagt zich nu vast af ‘in de kerk gaat het toch niet om de uiterlijke zaken – status, uiterlijk, materie?!’. Inderdaad zou het daar niet om moeten gaan! Wat dat betreft hebben diakenen nog veel missiewerk te verrichten binnen de gemeente.
Is nood bespreekbaar?
Recent bleek nog uit toerustingbijeenkomsten van Diaconaal Steunpunt dat niet zozeer het signaleren een probleem is voor de diaconie, maar vooral het bespreekbaar maken. Hoewel dit per streek kan dit verschillen is het over het algemeen erg lastig om openheid over dit onderwerp te krijgen. Veel senioren leven volgens het ‘niet klagen maar dragen-motto.’ Een diaken zei ‘ze verhongeren nog liever dan dat ze om hulp vragen.’ Ook het NIBUD signaleert die levenshouding. Ouderen zijn over het algemeen ook goede debiteuren, zelden laten ze een rekening liggen. Nu veel ouderen toch schulden hebben moeten maken is er dus echt wat aan de hand. Wat dat betreft is deze generatie te prijzen.
Elkaars lasten dragen
Vanuit christelijk perspectief valt er ook een kanttekening te maken bij deze houding. In de gemeente mogen broeders en zusters er voor elkaar zijn. De Bijbel gebruikt het beeld, elkaar tot hand en voet zijn. Dit geldt niet alleen voor geloofszaken, maar ook in het praktische leven. Dit krijgt vorm in het diaconaat (dus ook tussen gemeenteleden onderling). Maar hoe kun je er voor elkaar zijn wanneer we elkaar onze noden niet durven vertellen? De Bijbel geeft zelfs het voorbeeld dat de diepste noden met elkaar worden gedeeld, ‘zij beleden elkaar hun zonden’. Dit prachtige voorbeeld mag ook uitnodigen om elkaar de ingrijpende noden uit het dagelijks leven te delen. Tot troost, en tot leniging van de nood. Wie zegt tegen een verkleumde ‘ga heen en kleed je warm’?
Is de cultuur er klaar voor?
Hoe je je ook aangesproken voelt tot deze vorm van eenheid, eenheid in Christus, iedereen voelt wel aan dat dit hoge eisen stelt aan de cultuur. Het zou vanzelf moeten gaan, maar de praktijk toont aan dat onze cultuur in veel gevallen tekortschiet in dit opzicht. Soms is er begrijpelijk reden om de noden niet op te biechten, omdat dan de status, zeggingskracht, eigenwaarde verloren gaat. Dit vraagt om verootmoediging bij de noodlijdende: Christus en Zijn gemeente te vertrouwen en zich hieraan over te durven geven, maar zeker ook bij de hulpgever in deze situatie: laat ik mijn medechristen volledig in z’n waarde? Niet de aardse welvaart is van belang en geeft zeggenschap, maar de schatten in de hemel. Hiermee staat het haaks op de normen in de huidige tijd. Het AOW-probleem zou onze geloofsgemeenschap wakker moeten schudden, er is iets aan de hand!
Diaken: steun de noodlijdende AOW-er (in stilte), maak de cultuur en het AOW-probleem bespreekbaar in de gemeente, zodat we op termijn elkaar in alle opzichten kunnen bijstaan en opdragen aan God! Werk hierin samen met ouderling en predikant.
terug
Veel ouderen kennen stille armoede
Uit onderzoek blijkt dat de AOW in veel situaties niet toereikend is om in de kosten van levensonderhoud te voorzien. Het vermoeden is eindelijk objectief bevestigd. Het NIBUD is dé organisatie op het gebied van inkomen en uitgaven. Als NIBUD de noodklok luidt is het geen gerucht, maar is er echt wat aan de hand.De AOW gaat voor ruim 50% op aan vaste lasten als huur, energie en verzekeringen. De hele AOW-uitkering is voor een ongehuwde (dus ook weduwen) €938,55 en voor gehuwden samen €1282,84, los van 8% vakantie-uitkering. Het is goed voor te stellen dat het van de overige €469,- moeilijk rondkomen is. Denk aan eten, kleding, presentjes, reiskosten, kerkelijke bijdragen e.d. Iedere oma wil de kleinkinderen toch ook af en toe verwennen?!
Tegemoetkomingen
Het is goed om te weten dat er naast de kale AOW-inkomsten nog veel andere regelingen zijn die de financiële druk iets verlichten. Denk aan huurtoeslag, zorgtoeslag, bijzondere bijstand, kwijtscheldingen, 65+-regelingen of bijzondere regelingen in de burgerlijke gemeente. De oudere zou zich op dit punt ook goed moeten laten voorlichten. Doorgaans zal de 65+er geen arbeid verrichten, maar enige inspanning is wel nodig om de uitkering door genoemde regelingen aan te vullen. Goede verwijzing en ondersteuning door de diaconie naar deskundigen in de gemeente of loketten en organisaties kan veel ellende voorkomen. Ook wanneer genoemde regelingen goed worden benut kan er sprake blijven van financiële nood. Veel kosten zijn afhankelijk van de persoonlijke situatie en vaardigheden en omgevingsfactoren. Bij NIBUD is veel informatie te vinden over dit onderwerp, zo is er een website met informatie speciaal voor ouderen: www.nibud.nl/opleeftijd .
“Goede verwijzing en ondersteuning door diaconie kan veel ellende voorkomen”
Financiële nood leidt tot andere noden
Van financiële nood is het in de praktijk vaak een kleine stap naar andere noden. Wanneer iemand door je financiën ernstig wordt beperkt in het leven kan een isolement zomaar ontstaan. Weinig contacten, minder abonnementen, meer piekeren, lagere zelfwaardering door het niet mee kunnen doen aan de gangbare norm in ‘de samenleving’ e.d. Hoewel ook persoonlijke omstandigheden en vaardigheden hierin een rol spelen, is zo iemand ook erg afhankelijk van omgevingsfactoren. Zijn er mensen die oog en tijd hebben voor deze groep. Staat de omgeving open voor de mening en kennis van ouderen. Zijn er gelegenheden om elkaar laagdrempelig (ook financieel) te treffen, de zogenaamde hangplekken voor ouderen?
(Financiële) nood vraagt om solidariteit
Diaconie mag alert zijn op de (financiële) situatie van ouderen in de gemeente. In situaties waarin het inkomen ontoereikend is om in de vreugde van Gods koninkrijk deel te nemen (aan het gemeenteleven mee te doen) kan de diaconie overwegen het inkomen (incidenteel) aan te vullen. Op dit punt mag de solidariteit in de gemeente zichtbaar worden. “Díe veel heeft, heeft niet teveel, die weinig heeft, komt niet tekort.” Het zou een schande zijn wanneer we de ‘armeren’ zouden uitsluiten, omdat hun bestedingsniveau niet aansluit bij de gangbare uitgaven van andere gemeenteleden. Denk hierbij eens aan verjaardagen, vakanties, (culturele/kerkelijke) uitjes, kleding e.d. U vraagt zich nu vast af ‘in de kerk gaat het toch niet om de uiterlijke zaken – status, uiterlijk, materie?!’. Inderdaad zou het daar niet om moeten gaan! Wat dat betreft hebben diakenen nog veel missiewerk te verrichten binnen de gemeente.
“Je inkomen is in de kerk toch niet belangrijk?”
Is nood bespreekbaar?
Recent bleek nog uit toerustingbijeenkomsten van Diaconaal Steunpunt dat niet zozeer het signaleren een probleem is voor de diaconie, maar vooral het bespreekbaar maken. Hoewel dit per streek kan dit verschillen is het over het algemeen erg lastig om openheid over dit onderwerp te krijgen. Veel senioren leven volgens het ‘niet klagen maar dragen-motto.’ Een diaken zei ‘ze verhongeren nog liever dan dat ze om hulp vragen.’ Ook het NIBUD signaleert die levenshouding. Ouderen zijn over het algemeen ook goede debiteuren, zelden laten ze een rekening liggen. Nu veel ouderen toch schulden hebben moeten maken is er dus echt wat aan de hand. Wat dat betreft is deze generatie te prijzen.
Elkaars lasten dragen
Vanuit christelijk perspectief valt er ook een kanttekening te maken bij deze houding. In de gemeente mogen broeders en zusters er voor elkaar zijn. De Bijbel gebruikt het beeld, elkaar tot hand en voet zijn. Dit geldt niet alleen voor geloofszaken, maar ook in het praktische leven. Dit krijgt vorm in het diaconaat (dus ook tussen gemeenteleden onderling). Maar hoe kun je er voor elkaar zijn wanneer we elkaar onze noden niet durven vertellen? De Bijbel geeft zelfs het voorbeeld dat de diepste noden met elkaar worden gedeeld, ‘zij beleden elkaar hun zonden’. Dit prachtige voorbeeld mag ook uitnodigen om elkaar de ingrijpende noden uit het dagelijks leven te delen. Tot troost, en tot leniging van de nood. Wie zegt tegen een verkleumde ‘ga heen en kleed je warm’?
“Dit prachtige voorbeeld mag uitnodigen om…”
Is de cultuur er klaar voor?
Hoe je je ook aangesproken voelt tot deze vorm van eenheid, eenheid in Christus, iedereen voelt wel aan dat dit hoge eisen stelt aan de cultuur. Het zou vanzelf moeten gaan, maar de praktijk toont aan dat onze cultuur in veel gevallen tekortschiet in dit opzicht. Soms is er begrijpelijk reden om de noden niet op te biechten, omdat dan de status, zeggingskracht, eigenwaarde verloren gaat. Dit vraagt om verootmoediging bij de noodlijdende: Christus en Zijn gemeente te vertrouwen en zich hieraan over te durven geven, maar zeker ook bij de hulpgever in deze situatie: laat ik mijn medechristen volledig in z’n waarde? Niet de aardse welvaart is van belang en geeft zeggenschap, maar de schatten in de hemel. Hiermee staat het haaks op de normen in de huidige tijd. Het AOW-probleem zou onze geloofsgemeenschap wakker moeten schudden, er is iets aan de hand!
Diaken: steun de noodlijdende AOW-er (in stilte), maak de cultuur en het AOW-probleem bespreekbaar in de gemeente, zodat we op termijn elkaar in alle opzichten kunnen bijstaan en opdragen aan God! Werk hierin samen met ouderling en predikant.
terug