Diaconaal Steunpunt - van en voor diakenen

Je bent afhankelijk van God. Voor alles (Joh 15:5)! Ook voor het groeien in liefde, dienstbaarheid, barmhartigheid, geduld, wijsheid, inzicht en kracht. Dit zijn belangrijke eigenschappen voor een diaken die niet vanzelf komen. Persoonlijk bijbellezen en gebed zijn daarom cruciaal.

In het vorige artikel hebben we gezien dat het bouwen van een diaconale gemeente een duidelijk geestelijke zaak is. Daarom hebben Bijbel en gebed ook een belangrijke plek in je ambtswerk. Het bevestigingsformulier gaat daar ook expliciet van uit als ze spreekt over het vertroosten van gemeenteleden met Gods Woord.

Bijbellezen en gebed kunnen in het diakenwerk op meerdere plekken terug komen:

• Het huisbezoek;
• De diaconie vergadering;
• In je gebed voor je wijkleden;
• In de eredienst.

De eredienst valt buiten de focus van de bijeenkomsten en van dit artikel. Kijk gerust eens naar de handreiking over de diaken en de eredienst. De overige onderdelen worden hieronder verder uitgewerkt.

‘Mijn bemoediging/richtingaanwijzers/antwoorden moeten steeds geïnspireerd zijn door de Heilige Geest’ - een diaken

Toerusten

Niet op elk bezoek moet de Bijbel open. Zowel bijbellezen als bidden zijn beide geen doel op zich, maar werken mee aan de doelstelling van de diaconie: een diaconale gemeente. Het werk van de diaken is gericht op het opbouwen van die diaconale gemeente en omvat in elk geval twee taken:
a. Op de hoogte stellen van moeiten - wat heeft u nodig van de gemeente?
b. Opwekken tot dienen – wat heeft u te geven aan de gemeente? Hoe zet u zich in?

Als diaken kom je dus om te bemoedigen, maar ook om toe te rusten en op te wekken. Bijbel en gebed zijn cruciale middelen om deze beide taken uit te voeren. Het is belangrijk om beide taken (dus ook het toerusten) bewust een plek te geven in bijvoorbeeld het huisbezoek. Zoals in de praktijk blijkt (zie ook uit het rapport leiding geven aan liefdewerk ), krijgt het toerusten echter lang niet altijd een bewuste plek in het diaconale werk!

Voor en na het huisbezoek

Een goed huisbezoek begint met een goede voorbereiding. Een goede voorbereiding begint met gebed. Bidt bijvoorbeeld voordat je op bezoek gaat om liefde, geduld, barmhartigheid, een luisterende houding en de juiste woorden.

Afhankelijk van het doel van je bezoek, kun je ter voorbereiding ook een bijbeltekst kiezen. Dat kan een meer vertroostende of bemoedigende tekst zijn of misschien juist een tekst die gaat over de diaconale gemeente en die zo kan helpen bij het opwekken tot dienstbetoon.

Dank ook na het bezoek God voor Zijn hulp en vraag Hem om Zijn zegen en verdere doorwerking. Blijf ook bidden voor je wijkleden in je persoonlijke gebed.

Bijbellezen aan het begin

Wanneer het doel van het huisbezoek is om een stuk toerusting te doen, heeft opening met gebed en bijbellezen een duidelijk voordeel. Door met Gods Woord te beginnen, geef je een kader aan voor het gesprek: wat wij gaan bespreken zijn niet mijn eigen bedenksels, maar is gefundeerd op Gods eigen Woord.

Zonder uitputtend te zijn een aantal mogelijkheden: Zoek op een trefwoord in de online Bijbel (www.biblija.net); Kijk op de (nieuwe) website van het Diaconaal Steunpunt; Gebruik de bijbeltekstkaartjes van Centrum Dienstverlening (voormalig SGO);  Gebruik de tekstverwijzingen in de formulieren of de belijdenisgeschriften.

Bedenk dat de doelstelling van je bezoek is om samen een gesprek te voeren. Je hoeft dus geen preek te houden over het gelezen gedeelte. In het kort kun je als volgt te werk gaan:

• Lees een kort bijbelgedeelte (hoe kies je eigenlijk een tekst? );
• Geef in je eigen woorden in een paar zinnen weer wat voor jou de kern is;
• Geef in je eigen woorden kort weer wat de relatie is met het onderwerp;
• Sluit af met een open vraag aan de ander.

Met een paar vervolgvragen en aandachtspunten achter de hand ben je al een heel eind op weg naar een opbouwend diaconaal gesprek.

Deze punten kun je zelf thuis en samen als diaconie voorbereiden. Bedenk bijvoorbeeld (samen) wat je in elk geval aan de orde wilt stellen in het bezoek. Wissel onderling vragen en aandachtspunten uit.
Gebruik tijdens het bezoek eventueel een spiekbriefje in je Bijbel met daarop een aantal sleutelwoorden/openingszinnen/vragen etc. Het kan je helpen om over het onderwerp in gesprek te komen. En vergeet niet, oefening baart kunst! De eerste keer is altijd moeilijk!

Bijbellezing aan het eind

Je kunt er ook voor kiezen om te eindigen met het lezen van een stukje uit de Bijbel. Bedenk daarbij wel dat het gesprek anders kan zijn verlopen dan je van te voren had bedacht. Houdt daar dus rekening mee bij het voorbereiden:

• Zoek een tekst die past bij wat je wilt bespreken;
• Je weet niet altijd van te voren wat je kunt verwachten. Zorg daarom voor een lijstje met bijbelteksten voorin je Bijbel met een summiere aanduiding waarvoor de tekst geschikt is.

Afsluiten met gebed

Als je een goed gesprek hebt gehad dan valt er heel veel aan God voor te leggen. In het slotgebed kun je bijvoorbeeld denken aan:

• Blijdschap – dankgebed;
• Verdriet – om troost;
• Ziekte– genezing/kracht/acceptatie;
• (Bidt ook voor de gezinsleden.)
• Schuldgevoel – om vergeving;
• Bidden of danken voor mogelijkheden om praktisch dienstbaar te zijn in navolging van Christus, de grote Diaken.

Noteer gerust een aantal punten voor je gaat bidden. Vraag daarbij ook waar de ander voor wil bidden en danken.

Algemene bezoeken

Niet elk bezoek dat je doet, heeft specifiek als doel om toe te rusten of om te troosten en te bemoedigen. Sommige bezoeken zijn vooral gericht op het onderhouden van een relatie, de persoonlijke omstandigheden en bijzondere gebeurtenissen. Maar dat betekent niet dat bijbellezen en gebed hier nooit een plaats kunnen krijgen.
Het is niet direct nodig om dergelijke bezoeken te beginnen met bijbellezen en gebed. Bijbellezen en bidden hoeven in dergelijke gesprekken trouwens ook niet altijd samen te gaan. Laat het afhangen van wat er in het bezoek besproken wordt.

Afsluiten met bijbellezen en gebed doe je naar bevind van zaken. Vraagt het gesprek als het ware om zo’n afsluiting? Aarzel dan niet. Sterker nog, wees er op gespitst dat een gesprek met gebed kan eindigen! Maar laat bidden en bijbellezen aan het eind van het gesprek niet een volstrekt nieuw element worden in het gesprek.
Als moeiten en problemen zijn besproken of iets dat van wezenlijk belang is voor de bezochte is (bijbellezen en) bidden goed! Ook al is de band met God niet nadrukkelijk aan de orde geweest.
Bijbellezen en bidden met elkaar horen bij de christelijke gemeente en zijn niet voorbehouden aan een selecte groep mensen in de kerk. De praktijk is soms weerbarstiger. Maar laat je niet leiden door gewoonten of het verwachtingspatroon van de ander, want dan worden deze patronen nooit doorbroken. Wees dus vrijmoedig in het lezen uit de Bijbel en het voorgaan in gebed.

Alleenstaanden

Het is goed om te realiseren dat gemeenteleden die alleen door het leven gaan (ongehuwden, weduwen, etc) het over het algemeen erg waarderen als iemand met en voor hen uit de Bijbel leest en bidt. Ook op die manier mag je er voor die ander zijn.

In de diaconie

Naast het huisbezoek is de diaconievergadering een plek waar bijbellezen en gebed thuis horen.
Zoals opgemerkt in het eerste artikel verwacht de gemeente vaak (nog) niet van een diaken dat deze op een huisbezoek ook uit de Bijbel komt lezen en zal bidden. Dat kan een extra drempel zijn voor jou als diaken. Daarom is het goed om de verwachting van de gemeente op dit punt vooraf al bij te sturen. Informeer de gemeente (en je wijk) daarom vooraf dat alle diakenen dit gaan doen en dat de gemeente dat dus kan en mag verwachten. Maak gebruik van korte handreikingen voor een diaconaal gesprek. Deze zijn beschikbaar via de website van het Diaconaal Steunpunt.
Laat bijbellezen en bidden ook een wezenlijke plek innemen op de agenda van de diaconie vergadering. Ook hier geldt, als je geen tijd hebt om op een vergadering te bidden, is je agenda te vol en moet je dingen schrappen.

• Oefening baart kunst. Dus ‘oefen’ jezelf in het hardop bidden en bijbellezen. Rouleer dit op de vergaderingen. Zo leer je om diaconale zaken onder woorden te brengen in je gebed. Ook wen je zo bijvoorbeeld aan je eigen stem bij hardop bidden en bijbellezen. Tenslotte kun je zo ook weer leren van anderen;
• Laat iemand gebedspunten noteren tijdens de vergadering en verdeel die aan het eind en bidt er samen voor;
• Een andere mogelijkheid is om na elke rapportage door een diaken samen te bidden voor de betreffende wijkleden;
• Bidt ook voor elkaar!
• Neem tijd om samen de huisbezoeken voor te bereiden;
• Het boekje ‘Dienst Doen’ van Herman van Well bevat een diaconaal-jaarleesrooster met allerlei diaconale onderwerpen. Als diaconie kun je afspreken dat je samen dit rooster volgt in je eigen binnenkamer.

 

In gebed voor je eigen wijkleden

Bidt regelmatig voor je eigen wijkleden. Maak eventueel gebruik van een lijstje met gebedspunten. Alleen God kan tenslotte echt situaties en mensen veranderen!




Speldenprik: Zou er een relatie kunnen zijn tussen de groei van de kerk op het zuidelijk halfrond en de plek die zij aan gebed geven? Zou er dan ook een soortgelijke relatie kunnen zijn tussen de krimpende kerk op het westelijk halfrond en de plek die wij aan gebed geven?

Conclusie

Er zijn veel plekken waar bijbellezen en gebed belangrijk zijn in het werk van de diaken. Als bouwstenen voor de diaconale gemeente. Om zo het Evangelie in daden te vertellen.

‘Als wij werken, werken wij,
als wij bidden, werkt God’!

Wat ben jij, werker of bidder? Beide zijn nodig, maar in welke volgorde ga jij aan het ‘werk’? Maak werk van bijbellezen en bidden! Zowel in je persoonlijke leven als in je diaken-zijn.







terug